Błąd medyczny: Fundusz Kompensacyjny czy sąd?

Dla zdarzeń w szpitalach po 6 września 2023 r. pozasądową drogą jest Fundusz Kompensacyjny Zdarzeń Medycznych. Wniosek składasz do Rzecznika Praw Pacjenta, który zarządza Funduszem i decyduje o przyznaniu świadczenia. To alternatywa dla sądu: prostsza i szybsza, ale z istotnymi ograniczeniami opisanymi niżej. Dawne wojewódzkie komisje do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych nie są już drogą dla takich zdarzeń.

Kiedy przysługuje świadczenie. Gdy w szpitalu, podczas leczenia finansowanego ze środków publicznych, doszło do zakażenia, uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia albo do śmierci pacjenta, których z wysokim prawdopodobieństwem można było uniknąć przy prawidłowym postępowaniu. Nie obejmuje to następstw, które były przewidywalnym powikłaniem zabiegu, na który pacjent się zgodził. Nie musisz wskazywać konkretnego lekarza ani wykazywać jego winy.

Kto może złożyć wniosek. Pacjent, a po jego śmierci rodzic, dziecko, małżonek, osoba pozostająca we wspólnym pożyciu albo przysposabiający. Każda uprawniona osoba składa własny wniosek.

Jak to przebiega:

1. Składasz wniosek do Rzecznika Praw Pacjenta wraz z dokumentacją.
2. Rzecznik rozpatruje kompletny wniosek zwykle w ciągu 3 miesięcy. Prośba o uzupełnienie informacji wstrzymuje ten termin.
3. Od niekorzystnej decyzji możesz odwołać się do niezależnej Komisji Odwoławczej, a następnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Terminy. Wniosek trzeba złożyć w ciągu 1 roku od dnia, w którym dowiedziałeś się o zdarzeniu, nie później niż w ciągu 3 lat od samego zdarzenia.

Kwoty (stan informacji: wrzesień 2026 r.):

• uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia: od ok. 2,4 tys. zł do ok. 239 tys. zł,
• śmierć pacjenta: od ok. 24 tys. zł do ok. 119,5 tys. zł dla każdego uprawnionego wnioskodawcy.

Konkretną kwotę ustala Rzecznik indywidualnie, uwzględniając m.in. uszczerbek na zdrowiu, uciążliwość leczenia i pogorszenie jakości życia. Kwoty są waloryzowane co roku, a ustawodawca pracuje nad zmianami w funduszach, więc przed decyzją warto sprawdzić aktualne wartości.

Najważniejsze ograniczenie. Przyjęcie świadczenia oznacza zrzeczenie się dalszych roszczeń odszkodowawczych z tego zdarzenia, w zakresie szkód ujawnionych do dnia złożenia wniosku, czyli również zadośćuczynienia i renty. Jeśli Rzecznik odmówi albo nie przyzna świadczenia, droga do sądu pozostaje otwarta.

Na czym polega. Składasz pozew przeciwko szpitalowi, lekarzowi lub ich ubezpieczycielowi. Sąd, na podstawie dokumentacji i opinii biegłych lekarzy, ocenia, czy doszło do nieprawidłowości, jaki jest jej skutek dla zdrowia i jakie świadczenia Ci się należą.

Co możesz uzyskać. Przed sądem nie obowiązuje górny limit świadczenia z Funduszu. Można dochodzić m.in.:

• zadośćuczynienia za krzywdę (ból, cierpienie, utratę zdrowia),
• odszkodowania, w tym zwrotu kosztów leczenia, rehabilitacji i opieki oraz utraconych dochodów,
• renty, gdy skutki błędu są trwałe,
• świadczeń z tytułu naruszenia praw pacjenta,
• w razie śmierci pacjenta: roszczeń najbliższych członków rodziny.

Sądowa droga dotyczy też leczenia poza szpitalem oraz zdarzeń sprzed września 2023 r.

Zalety Funduszu: szybciej, prościej, bez konieczności wykazywania winy konkretnej osoby, a przy odmowie nie tracisz możliwości pozwu.

Wady Funduszu: ograniczone kwoty, brak renty i świadczeń z tytułu naruszenia praw pacjenta oraz zrzeczenie się dalszych roszczeń po przyjęciu świadczenia.

Zalety sądu: pełna wysokość świadczeń, możliwość dochodzenia wszystkich rodzajów roszczeń, wiążący wyrok.

Wady sądu: czas, koszty, stres związany z procesem i konieczność udowodnienia swoich racji.

O wyborze drogi decyduje rozmiar szkody i szanse dowodowe, dlatego warto go omówić z prawnikiem przed złożeniem jakiegokolwiek wniosku.

Wybór drogi ma dla Ciebie trwałe skutki. Najważniejsza pułapka to przyjęcie świadczenia z Funduszu: kończy sprawę, a kwota bywa niższa niż to, co można uzyskać w sądzie przy poważnych następstwach. Kancelaria pomaga m.in.:

• ocenić sprawę na podstawie dokumentacji medycznej i wskazać, która droga się opłaca,
• zebrać dokumentację i przygotować wnioski do podmiotów leczniczych,
• wyliczyć pełną wartość roszczenia: zadośćuczynienie, odszkodowanie, rentę, prawa pacjenta,
• przygotować wniosek lub zgłoszenie szkody i dopilnować terminów, także tych, które wpływają na przedawnienie,
• ocenić decyzję Rzecznika i, gdy trzeba, przygotować odwołanie,
• reprezentować Cię przed Rzecznikiem i sądem, w tym współpracować z biegłymi lekarzami,
• odciążyć Cię emocjonalnie, żebyś mógł skupić się na zdrowiu.